Biuletyn Informacji Publicznej
 
 
Rys historyczny Drukuj

     Lniano to miejscowość położona na Pomorzu na granicy Borów Tucholskich i etnicznego Kociewia. Najstarsze zapiski dotyczące Lniana pochodzą z 1328 roku. W tym roku 18 października wielki mistrz krzyżacki Werner von Orseln nadał sędziemu ziemskiemu ze Świecia, Januszowi, dobra w osadzie Siemkowo, obok Belna, Lniana i Lubodzieży. Lniano występuje w tym przywileju pod nazwą Medio Lini, jest własnością rycerską o polskim ustroju prawnym, tak samo osada Lubodzież występująca pod nazwą Lubodziesz i Siemkowo pod nazwą Semicow. W czasach panowania Zakonu Krzyżackiego na Pomorzu tego typu nadania były bardzo częste, gdyż tym sposobem próbowano pozyskać pomorskie rycerstwo urzędnicze. Daty wydania obu dokumentów nasuwają przypuszczenie, iż interesujące mnie osady były lokowane wcześniej, być może jeszcze w XIII wieku lub na początku XIV. Przemawia za tym także fakt, że ziemia świecka przed 1309 rokiem miała znacznie rozwiniętą sieć osadniczą. Dlatego po 1309 roku Krzyżacy nadawali często wsie już istniejące i tym samym zmieniało się prawo wsi, rzadziej zakładano nowe osady.
     W XIV wieku Lniano występuje pod nazwą Alde Elian. Taka nazwa pojawia się jeszcze na początku XV wieku. W roku 1402 osada ta liczy 20 łanów. W latach 1437-1438 Alde Elian przechodzi na własność zakonu i na prawo sołeckie. W XV wieku Lniano występuje także pod inną nazwą - Ylwen w roku 1415 i Ylven w roku 1430. Forma ta do 1534 roku przekształca się w Lnyano, a następnie Lnanio. Nazwa Lniano być może pochodzi od rzeczownika len. Jednak pierwotna nazwa miejscowości brzmiała inaczej, na co wskazują zapisy wcześniejsze. Z kolei Siemkowo w XV wieku pojawia się pod nazwą Simkaw - w roku 1434, oraz Symko - w roku 1438, w którym występuje jako osada zakonna również na prawie sołeckim, a jej obszar wynosił aż 51 łanów. Duża powierzchnia osady wynikała z faktu, iż rozciągała się ona na terytorium późniejszych Jeziorek i Karolewa. Ciekawy jest fakt, że przez Siemkowo biegła droga z Przysierska do Błądzimia w kierunku na Tucholę, a dalej przez Nową Marchię do Niemiec. Z kolei osada Lubodzież już w najstarszym zapisie źródłowym z 1328 roku posiada nazwę (Lubodziesz) prawie że identyczną jak obecnie. Z początku XV wieku pochodzą też pierwsze zapiski dotyczące miejscowości sąsiadujących z Lnianem. W roku 1400 wzmiankuje się o osadach Ostrowite (Osterwitz), Błądzim (Bladdschim), Brzemiona (Brzemon), Zalesie Szlacheckie (Szalis) oraz Wętfie (Wandfin). Osada Wandfin liczyła w 1400 roku 49 łanów, stanowiła własność zakonną na prawie sołeckim, Osterwitz licząca 11 łanów również na prawie sołeckim była z kolei wsią rycerską. Osadami rycerskimi były także Brzemon oraz Szalis posiadające polski ustrój prawny. Błądzim w roku 1437 był wsią zakonną na prawie sołeckim i liczył 30 łanów. W łatach 1402-1409 wzmiankuje się o miejscowościach Mszano i Mukrz, posiadający polski ustrój prawny. W zakonnej osadzie Mukrz w roku 1437 znajdował się folwark i młyn. Osadą będącą w bliskim sąsiedztwie z Alde Elian była Elian identyfikowana jako Lnianek, a będąca własnością zakonną na prawie sołeckim. Pierwsza wzmianka dotycząca Elian pochodzi z roku 1415.
     Pokój toruński z 1466 roku kończący wojnę polsko-krzyżacką stanowił również kres jarzma Zakonu Krzyżackiego na Pomorzu. Wszystkie dotychczasowe miejscowości zakonne po roku 1466 stawały się królewszczyznami lub własnościami szlacheckimi. I tak Lniano, Błądzim, Wętfie przeszły we władanie starostwa świeckiego (królewszczyzny) natomiast wsie Ostrowite, Lubodzież, Siemkowo, Zalesie Szlacheckie, Brzemiona stanowiły własności szlachechty. Nobilis Wentzeslaus de Lubodziesz (Lubodzieski) herbu Nałęcz posiadał 7-łanową osadę Lubodziesz wraz z folwarkiem oraz 36-łanową osadę Sziemkaw (Siemkowo). Nobilis Stentzeslaus Kowalskowski herbu Przegonią posiadał 8-łanową osadę Szaliesza (Zalesie Szlacheckie) oraz Bremie (Brzemiona). Mszano (Mszano) należało z kolei po części do Ludwika Wewierskiego herbu Prus oraz do Krzysztofa Zpławskiego. Osada Ostrowitey należała do trzech szlachciców: Nobilis Petrus Skurgiewski pruskiego pochodzenia posiadał 6 łanów, Nobilis Georgius Lasziewski (Łaszewski) herbu Grzymała był właścicielem dwóch zagrodników, z kolei Nobilis Sebastian Timawski posiadał 3 łany ziemi.
     Ciekawych informacji z życia Lniana dostarcza lustracja dóbr królewskich województwa pomorskiego z 1565 roku. Lniano opisane jest tu jako od zamku (świeckiego) trzy mile (tu 1 mila = ok. 7 km) na gruncie borowem i staradawna zasiadłem. Mają granice z Ostrowitem, ze Mszanem, wsiami ziemiańskimi. Ma włók in summa 20. Soltyskich 2, (...). Pustych włók 2, które orzą na dwór, uradza się na nich kop żyta 13, owsa 8, (...). Osiadłych włók 16, na których gburów [z] sołtysem 8 (...). Ponadto we wsi jest jeden karczmarz, trzy łąki, jedna zwana Ostrowem, druga łąką Brodową, trzecia Czechowa oraz jezioro znajdujące się przy wsi zwane Młyńskim Jeziorkiem; posiada ono cztery tonie klepnę, z których ryby łowione są tylko na potrzebę zamkową. Do powinności mieszkańców należała praca w polu, transport siana, drewna i żyta. Lustracja podaje również, iż kościołem, do którego chodzą wierni jest kościół w Świekatowie, wsi biskupa włocławskiego.

Powyższe opracowanie stanowi fragmenty pracy magisterskiej Darii Ćwik

 
 
.

prognoza pogody

 
Top! Top!